• YARIM ALTIN
    3.303,00
    % 0,12
  • AMERIKAN DOLARI
    18,5656
    % -0,02
  • € EURO
    18,2947
    % 0,28
  • £ POUND
    21,1025
    % 0,18
  • ¥ YUAN
    2,6092
    % -0,02
  • РУБ RUBLE
    0,3161
    % 0,24
  • BITCOIN/TL
    364178,726
    % 2,87
  • BIST 100
    3.392,13
    % 6,67

Aksoy Araştırma: İktidar kademe kademe eriyor

Aksoy Araştırma: İktidar kademe kademe eriyor

Aksoy Araştırma, haftalık olarak Türkiye’nin nabzını tutarak, halkın ekonomik buhran karşısındaki tavrını, siyasi partilerdeki oy değişimini, siyasi rejimle ilgili yurttaşların bakışını ve yeni tartışmalara dair toplumun bakış açısını Birgün Gazetesi’nden Sercan Meriç’e kıymetlendirdi.

Son devirlerde emekçilerin, işçilerin “Geçinemiyoruz” haykırışıyla sokaklara çıktığını görüyoruz. Sınıf siyasetinin yükseldiğine yönelik değerlendirmeniz nedir?

Türkiye’de emek cephesi aslında her vakit çok düzgün imtihanlar verdi. İşçiler haklarını birçok kere almayı başarabildi. Bugün de tıpkı devirdeyiz. Emek süratlice dönüşüyor Türkiye’de. Hizmetler dalı giderek daha fazla büyüyor. Hizmet bölümündeki işçiler de hakkını arar vaziyette. İşçilerin uğraşına toplum da dahil oluyor. Müthiş bir yoksulluk ve fakirleşme hali kelam konusu. İşçilerin itirazını daha da fazla yükselttiği bir periyodu yakın vakitte göreceğiz.

Sizin son araştırmanıza nazaran iktisattaki makus gidişatın sebebi için “kötü yönetim” diyenlerin oranı yüzde 76,7. Bu tespitin siyaseten sonucunu alabiliyor muyuz?

Buradaki temel değişim şu: 2008 yılının ortalarında ekonomik kriz daha görünür hale geldiğinde, iktidar süratle kabahati kendisinin dışındaki bütün ögelere atmayı tercih etti. Ve o devir yapılan ölçümler bize hatası dışarıya atma siyasetinin büyük oranda karşılık bulduğunu da gösteriyordu. Lakin 2018’de başlayan kriz bitmedi. Her geçen yıl derinleşerek devam etti.

O sırada Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’ne geçildi…

Toplum yeni sistemin, yoksulluğun üzerine bir çarpan tesiri yarattığını fark etti. Büyük bir çoğunluk, yanlışın dış mihraktan ya da öteki bir şeyden kaynaklanmadığını, tersine iktidarın yanlış siyasetleri nedeniyle ülkenin bu hale geldiğini deneyimliyor.

Peki, bu seçim sonuçlarına tesir edecek mi?

Benim tezim birinci seçimde net olarak Türkiye’de iktidarın değişeceğine yönelik. Bugünkü muhalefet o günün iktidarı olacak. Bunun olmaması için, hayatın olağan akışına muhalif bir şeyin olması lazım. Trend açısından baktığımızda kademe kademe eriyen, aşılan bir iktidar bloku ve seçmen kümesi var. Yüzde 30’a kadar gelip, oraya sıkışan, birebir vakitte yüzde 30’un taleplerine, yönlendirmelerine nazaran de dönüşen iktidar var. Geldiği yer itibariyle dönüştürdüğü tabana dönüşen bir iktidar var.

İktidarın sıcak para arayışı için Körfez ülkeler nezdinde de atakları oldu. Rusya-Ukrayna savaşında da hareket alanını genişletme uğraşında. Bunların sonuçları ne olur?

“Seçmeni etkiliyor mu?” sorusunun cevabı diğer, “Oya dönüşüyor mu?” sorusunun karşılığı öteki. Mesela Ukrayna-Rusya savaşında aldığı tavır seçmenini olumlu etkiliyor. Ama, oya dönüşüyor mu? Hayır. Diyelim ki Körfez ülkelerinden bir sermaye girişi oldu. Bu yalnızca borçlanmaya erişimi kolaylaştırır. Borçlanmak sorunu çözer mi? Hayır. AKP, MHP ile ittifak olduğundan bu yana artık, MHP’nin müsaade ettiğinde alanda bir siyaset yapabiliyor. MHP’nin müsaade ettiği alandaki siyaset büyüyebiliyor olsaydı, MHP’nin kendisi büyürdü bugüne kadar. Münasebetiyle bu ittifakın AKP’ye çizdiği bir hudut var.

ÜÇ ADAY DA ERDOĞAN’IN ÖNÜNDE

Muhalefetin cumhurbaşkanı adayının kim olacağı da gelecek seçimlerde merak ediliyor. Sizin araştırmalarınızda hangi isim öne çıkıyor?

2019 Eylül ayında, İBB Lideri Ekrem İmamoğlu, ölçümlerde Erdoğan’ın önüne geçti. Bu durumu koruyor. ABB Lideri Mansur Yavaş da pandeminin başlamasıyla birlikte, Erdoğan’ın önüne geçti ve o durumu koruyor. Geçen yılki orman yangınlarında iktidarın yönetememesi, muhalefetin mahallî idarelerdeki performansıyla birlikte Kılıçdaroğlu da Erdoğan’ın önüne geçti ve koruyor. Üçünden hangisi aday olursa, başka ikisinin de prestij sermayesi ve toplumdaki karşılığı üçüncüsünün de tıpkı vakitte toplumsal sermayesi olacağı için öteki bütün ögeler da bir ortaya geldiğinde, hangisi olursa olsun kazanacağını düşünüyorum.

Altılı masa için “Halkın asıl kederlerine dair iktidarı zorlayacak siyaset üretemiyorlar” halinde tenkitler var.

Altılı masanın bir ortaya gelişi, ilgili partililerde yahut o yapının oylarında büyük bir sıçrama yaratmış değil. Ancak altılı masayı yalnızca oy hareketi üzerinden kıymetlendirmek de bizi yanlışa götürür. Altılı masanın birinci önceliği iktidar değişikliğine, bir fikre hazırlık. Hayat pahalılığını ortadan kaldırmak için kapsayıcı bir idareye gereksinim var. Toplumun yalnızca ekonomiyi konuşmasını istemesi anlaşılır, zira toplum yalnızca ekonomiyi konuşuyor. Lakin politikler sıkıntıyı daha teknik olarak ele almak zorunda. Bu nedenle taban müşterekler üzerinden oluşacak her uzlaşı hem yaşamsal hem değerlidir.

Sokağın sesinin bir biçimde siyaset alanına taşınması noktasında CHP’nin performansını başarılı buluyor musunuz?

Gençliğimden bu yana siyasal yapıların içerisinde bulunan biri olarak sokakta iktidarlara karşı geliştirilen her itiraz beni de heyecanlandırıyor. Bunun yanına öbür bir şey daha eklemek durumundayız. Bugün sokak hareketi iktidarın can simidi üzere sarılacağı bir şey. İktidar bütün bu ekonomik aksiliklere karşı dikkati dağıtacak araçlara muhtaçlık duyuyor. Boğaziçi hareketleri haricinde hiçbir alanda istediği kutuplaşmayı da yakalayabilmiş değil. Bu nedenle iktidar sokağı nitekim arzuluyor. Lakin bir taraftan da muhalefetin yükümlülüğü var. Bunun için mitingler son derece kıymetli. Bilhassa bu kadar mühlet iktidarda kalmış, bütün kamu düzeneğini ele geçirmiş iktidara karşı sokak hareketleri birçok aksiliğe maalesef ki açık. Buna karşı mitingler ise daha denetimli bir düzenek. Bu nedenle Mersin’deki üzere mitinglerin tekrar başlayıp süratlice devam etmesinin değerli bir muhtaçlık olduğunu düşünüyorum.

Göçmenlerle ilgili bu popülist, ırkçı, faşist dalganın da büyüdüğüne şahit oluyoruz. Göçmenlerle ilgili sağlıklı, gerçek bir tahlil nasıl bulunabilir?

Göçmene bakış konusunda radikal bir dönüşüm kelam konusu. Kaynaklar azaldığında birinci göze batmaya başlayan göçmen oluyor. Bilhassa Afgan göçmenler konusunda, ki orada Suriyelilerden çok büyük bir ayrışma var, toplum yalnızca genç savaşçı erkek gördükleri için öfke büyüdü. O daha çok Suriyeli sığınmacılara yanlışsız döndü. Dünyanın birçok yerinde yapılan çalışmada dönen göçmenin yüzde 10 – 12’leri geçtiği görülmüyor. Göçmenle değil göçü yaratan siyasetle hengame etmemiz gerekiyor. Daha fazla entegrasyon için efor harcanmalı. Öbür taraftan da göçmenden yana olmak, plansız göçten yana olmak değil. Zira plansız göç herkesten evvel göçmene ziyan veriyor. Plansız göç devam ettiği sürece içerideki göçmen daha fazla ekonomik sömürüye, daha fazla ruhsal şiddete maruz kalıyor.

Gezi davasındaki cezalarla iktidar seçime giderken baskıyı artıracağı istikametinde mi ileti verdi? Seçim güvenliğiyle ilgili de tartışmalar var…

Bugün ülkede ismi hatalar işlemiş olan çok sayıda insan dışarıdayken, kanısını tabir ettiği için, itiraz hakkını kullandığı için o beşerler Seyahat davasında mahkûm edildiler. Sandık güvenliği konusunda ise muhalefet eskiye nazaran çok daha âlâ bir tecrübeye sahip. Yüksek Seçim Şurası (YSK) burada birinci sorumludur. Ona da baskıyı artırmak gerekiyor. Yargıçların, ilçe seçim heyetlerindeki yetkililerin değiştirilmesi üzere iktidar hazırlık yapıyor. Burada seçmene düşen bir vazife var. Karşısına çıkan her olumsuz haberden etkilenip, süratlice pes edip, “Zaten yaptırmayacaklar” fikrine kapılmadan sandığa iştiraki artırmak gerekiyor.

İKTİDAR VEKİLLERİ KAÇIŞ ARIYOR
DEVA Partisi seçime kendi logosuyla girme kararı aldı. Bu karar ne manaya geliyor?

DEVA ve öteki misal tarihlerde kurulmuş, misal partilerin yüzde 7 barajı karşısında bahtının yüksek olduğunu söylemek şu an için çok gerçekçi değil. Temel olan şey DEVA yahut öbür partilerin muhalefetin cumhurbaşkanı adayına dayanak verip vermeyeceği. Net sözlerle muhalefetin cumhurbaşkanı adayını destekleyeceğini tekrar ettiler. Hasebiyle bir olumsuzluk yaratma ihtimali son derece düşük şu an.

MHP’nin baraj sorunu var mı?

Eğer seçim tabir ettikleri üzere vaktinde yapılırsa ve iktidar bir kış daha görürse MHP’nin baraj sorunu olacak. Lakin ondan daha büyük bir sorunu olacak Cumhur İttifakı’nın… Takımlarını tutmakta zorlanacaklar. Zira oradaki erimeyi gören milletvekillerinin önemli bir kısmı yollarını ayırmayı tercih edecek.

Tamamı burada.

YORUMLAR YAZ