• YARIM ALTIN
    3.241,00
    % 0,43
  • AMERIKAN DOLARI
    18,5247
    % 0,06
  • € EURO
    18,1460
    % -0,12
  • £ POUND
    20,6381
    % 0,10
  • ¥ YUAN
    2,6036
    % 0,23
  • РУБ RUBLE
    0,3170
    % -1,96
  • BITCOIN/TL
    366120,421
    % 1,52
  • BIST 100
    3.179,99
    % 1,05

Caddeler yükselişte; kira artış oranı yüzde 300’e ulaştı

Caddeler yükselişte; kira artış oranı yüzde 300’e ulaştı

Salgın ile birlikte tüketicilerin kapalı ortamlara uzaklıklı duruşu, alışveriş caddelerine olan talebi artırdı. Başta Bağdat Caddesi olmak üzere markaların da tüketicinin akabinde açık alanlara yönelmesi, AVM’ doluluk oranlarında düşmesine caddelerde artmasına yol açtı.

Öyle ki salgın öncesinde yüzde 80 doluluk oranına sahip birçok caddede bu oran yüzde 100’e ulaştı. AVM’lerde ise kelam konusu oran ortalamada yüzde 95’ten yüzde 85’lere geriledi. Yüksek talebe karşılık hudutlu arz, caddelerde kiraların süratle yükselmesine yol açtı.

Dünya’dan Yener Karadeniz’in haberine nazaran birçok mülk sahibi bu durumu fırsata çevirerek konutta olduğu üzere işyeri kirasında da fahiş fiyat artışlarına gitti. Kesimden aldığımız bilgiye nazaran kiralarda artış oranı yüzde 300’leri aştı. Gelişme markalar ile mülk sahibini karşı karşıya getirdi. Birçok marka süreci mahkemeye taşıdı. Öte yandan yüksek kira getirisi, yeniden birçok caddede konutların da mağazaya dönüştürülmesine yol açtı. Bu kapsamda bilhassa Bağdat Caddesi’nde dönüşen çok sayıda konutun bulunduğu belirtildi.

Caddeler yükselişte

Gayrimenkul danışmanlık şirketlerinden Cushman&Wakefield’ın İstanbul Alışveriş Caddeleri Raporu da kelam konusu gelişmeyi destekliyor. Şirketin Avrupa Yakası’ndaki İstiklal Caddesi ve Nişantaşı, Anadolu Yakası’nda ise Bağdat Caddesi’ni incelediği rapora nazaran 2020 yılında incelenen tüm caddeler toplamında boş olan 86 mağazanın 55’i geçen yıl kiralandı. Toplam kiralama hacmi hem süreç sayısı hem de metrekare bazında artış gösterdi.

Üç ana cadde toplamında kiralama süreçleri sırasıyla; 2018 yılında 139, 2019 yılında 112, 2020 yılında 128 ve 2021 yılında 137 olarak gerçekleşti. 2020 yılında gerçekleşen yeni kiralama süreçlerinin yüzde 27’si yeme-içme bölümüne aitken, 2021 yılında bu oran yüzde 30’a çıktı. Giysi ve ayakkabı kategorisi ise bir evvelki yıla kıyasla yüzde 36’dan yüzde 28’e düştü. Yüksek talep kira tartışmalarını da beraberinde getirdi.

Bağdat’ta doluluk oranı yüzde 98

Salgın öncesinde Bağdat Caddesi’ndeki doluluk oranlarını yükseltmek gayesi ile kurulan ve o devir derneğin başkanlığını yürüten Av. Ali Güvenç Kiraz, salgın öncesinde kelam konusu caddede önemli boşluklar olduğunu hatırlattı. Pandeminin kapalı alanları olumsuz etkilemesi üzere nedenlerle caddelerin süratle tanınan olmaya başladığını lisana getiren Kiraz, “Bağdat Caddesi’nde şu an ana hatta doluluk oranı yüzde 98 düzeyinde. Hatta Bağdat Caddesi’nde daha evvel konut olarak organize edilen Noter Sokak üzere yan sokakları önemli halde kafe-bistro yüklü işyerine dönüştürülmüş durumda. Salgın öncesinde muhakkak günlerde insan kalabalığı artık haftanın her gününe her saatine yayılmış durumda” diye konuştu.

Ziyaret sayıları artıyor

Cushman&Wakefield’ın raporuna nazaran, 2020’de 63 bin olan hafta içi günlük ziyaretçi sayısı 71 bine hafta sonu ise 73 bin olan sayı da 160 bine ulaşmış durumda. Bölgede arz ise metrekare olarak 83 bin metrekareden 95 bin metrekareye çıkmış. Kiraz, fahiş kira artışları konusunda ise şu sözleri kullandı: “Kiralamaların TL’ye döndüğü devirde çok önemli biçimde düştü. 2018’de 105 bin TL olan aylık kira 75 bin TL’ye düştü. Lakin şu an TÜFE çok yüksek. Bu nedenle önemli artış var. Sorun yüzde 25 düzenlemesinin işyeri kiralarını kapsamaması. Aslında asıl mağduriyet orda var. Çünkü işletmelerin işçilikten faturaya kadar birçok masrafı yüksek oranda arttı lakin eserlere birebir oranda artırım yapılamadı. Bağdat caddesinde bir işyerinin en düşük kirası aylık 50 bin TL. Bu kira bu ay 70 bin TL oldu” halinde konuştu.

Artış oranı yüzde 300’e ulaştı

Ancak yeniden bölgede mağazası bulunan birçok iş insanından aldığımız bilgiye nazaran birçok mal sahibi yüzde 300’ü aşan oranlarda artırım yapmak istiyor. Kiraz, bu biçim tartışmaların son periyotta çokça yaşandığına dikkat çekerek şöyle konuştu: “Bu durumu fırsatçılığa dönüştüren mal sahipleri var. Bunun karşılanması mümkün değil ancak mahkemeye intikal eden durumlarda hakim bölgedeki rayiç bedelleri dikkate alarak bir artış yapacaktır. Lakin bu asla yüzde 300’ü bulmaz. Bu önemli bir fırsatçılıktır. Kimi mal sahipleri bunu bilhassa yapıyorlar ve bunun karşılığında da hakim 10 yılı geçen mukavelelerde yüzde 20, aşmayanlarda ise yüzde 10 hakkaniyet indirimini aslında baştan uyguluyor.”

Mağaza kiralarında fahiş fiyat artışı enflasyonu da tetikliyor

Tescilli Marklar Derneği Lideri İzzet Stamati de fahiş kira artışından müzdarip olan iş insanlarından biri. AVM’de kira konusunun bir formda halledildiğini fakat caddelerde bunun mümkün olmadığını anlatan Stamati, şöyle konuştu: “Hem küçük hem de markaları etkileyen bir ekip kira artışları talep ediliyor. Mukavele bittiğinde yüzde 200-300’lük artış istiyorlar. Bunun önüne geçilmesi gerekiyor. Biz de mağdur oluyoruz fakat bilhassa küçük esnaf için çok külfetli bir bahis bu.”

Yine geçen hafta konutlar için getirilen yüzde 25’lik hududun işyerleri için de uygulanması tarafında açıklama yapan Birleşmiş Markalar Derneği Lideri Sinan Öncel de, “Konut kiralarındaki fahiş artışlar caddelere de yansıdı. Gerçek üstü kabul edilmesi kolay olmayan kira sayıları telaff uz edilmeye başlandı. Burada birincisi tek bir mağaza ile hayatını idame ettiren Ayşe Teyzeyi farklı tutmak lazım. İkincisi bu yalnızca markaların sorunu değil. Küçük esnaftan zincir mağazaya kadar perakendenin tüm alanını etkileyen bir artış. Bu fiyat artışları, kesinlikle eser fiyatlarına yansıtılıyor bu da enfl asyonu artırıyor. Bu hususta mülk sahibi ile kiracı ortasında çatışma yaratmayacak bir formül bulunması lazım ki o da konut kiraları için getirilen yüzde 25’lik üst sonun işyerleri için de uygulanması” diye konuştu.

YORUMLAR YAZ