• YARIM ALTIN
    3.258,00
    % 0,18
  • AMERIKAN DOLARI
    18,5633
    % 0,31
  • € EURO
    18,1786
    % 0,16
  • £ POUND
    20,8785
    % 1,00
  • ¥ YUAN
    2,6091
    % 0,31
  • РУБ RUBLE
    0,3199
    % 1,14
  • BITCOIN/TL
    356857,398
    % 0,50
  • BIST 100
    3.291,92
    % 3,52

Ege’de birinci 3 yeniden tıpkı Star, Tüpraş ve Petkim

Ege’de birinci 3 yeniden tıpkı Star, Tüpraş ve Petkim

Nihat DELİBAŞI

Ege Bölgesi Sanayi Odası (EBSO), 2021 yılı üretimden satışlar kriterine nazaran Ege’nin 100 büyük sanayi kuruluşunu açıklandı. Geçtiğimiz yıl listede doruğa oturan Star Rafineri A.Ş. bu yıl da listedeki liderliğini sürdürdü. Star Rafineri AŞ’yi TÜPRAŞ ve Petkim AŞ takip etti. Birinci 10’da bu firmalar dışında sırasıyla İzmir Demir Çelik, Abalıoğlu Yağ Sanayi, Philsa Philip Morris, Abalıoğlu Lezita, JTI Tütün, Kocaer Haddecilik ve Özkan Demir Çelik yer aldı.

EBSO’nun 2021 yılındaki birinci 100 şirketinin açıklandığı basın toplantısı; EBSO Lideri Seçkin Yorgancılar, Başkanvekili Muhsin Dönmez ile İdare Konseyi Üyesi Ali Arda Yüksel’in de iştirakiyle düzenlendi. Toplantıda konuşan Yorgancılar, 2021’i endüstricinin para kazandığı bir yıl olarak gördüklerini belirterek 2022’de dünyanın gündemine enflasyonla savaşın oturduğunu kaydetti. Yorgancılar bu devirde TL’nin bedelini koruyacak siyasetlere gereksinim olduğuna dikkat çekti.

100 büyük araştırmasına bahis olan sayıları yorumlayan Seçkin Yorgancılar, 100 büyük firmanın üretimden satışlarının yüzde 84.8’ini kimya, plastik, besin ve demir çelik-metal-döküm endüstride ağırlaştığını, 100 büyük firmanın ihracatının yüzde 83.1’inin ise kimya, plastik, besin, demir-çelik metal-döküm ve taşıt-otomotiv yan sanayi tarafından gerçekleştirildiğini söyledi. Bu yıl 100 firmada kar bildiren firma sayısının 84 olduğunu, 53 firmanın Ar-Ge yaptığını belirten Yorgancılar, “2021’de, 100 büyük firmaya nazaran gerçek ve finansman temel göstergelerinin olumlu olduğunu tespit ediyoruz. Karlılık artmış, ciro artmış, ihracat artmış. 2020’nin makus geçmesinden ötürü 2021’in başarılı ve olumlu sonucunu tüm dünya bekliyordu. Bir evvelki yıla nazaran 100 büyük firmanın üretimden satışları yüzde 110, net satışları yüzde 111, öteki satışları yüzde 121 arttı. Üretimin net satışlar içindeki hissesi yüzde 91. 5 olarak gerçekleşti. Yani geçen yılki karneye bakarsak endüstricinin para kazandığı bir tablo görüyoruz” dedi.

“İthalatın çok fazla artması risk yaratıyor”

100 büyük firmanın borçluluk performansını pahalandıran Nadir Yorgancılar, borçların özkaynaklar büyüklüğünün 4 katına ulaşmasının, gerek global, gerekse ulusal piyasalardan borç çevirme riskini ve finansman maliyetlerini önemli biçimde artıracağını söyledi. Bu gelişmede pandemi sürecinde firmaların desteklenmesi yerine krediye yönlendirilmesinin tesirine değinen Yorgancılar, şunları söyledi: “100 büyük firmada aktifl er içinde özkaynakların hissesi son 11 yılın en düşük seviyesine, yüzde 18’e kadar geriledi. Bu oran, 2020 İSO 500’de yüzde 32’ydi. Özkaynak yaratmada firmalar zorlanıyor. Kaynak yapısı içerisinde borçların oranının her yıl yükselerek yüzde 82’ye ulaşması, çarpıklığı göstermesi açısından da değerli. Yüksek oranda artan kur, artan maliyetler ve istikrarsız talep gelişmeleri mali açıdan kırılganlığı artırırken, borçlanmayı besliyor. Yıllar prestiji ile artan bir halde faaliyetler borçla sürdürülüyor. Başka yandan, gerçek bölümün dış borcu da 169 milyar dolar düzeyinde. Bu şartlarda firmalar daha büyük bir güç ve vakti, üretim ve pazarlamaya değil, finansal idareye ayırmak zorunda kalıyorlar. Finansman yükü, KOBİ’lerimizde olduğu üzere 100 büyük firma için de en değerli sorun. Global iktisattaki olumsuz gelişmelere, ülke özelindeki belirsizlikler ve kırılganlıklar da eklenince yük artıyor. 2021’de firma beyanlarına nazaran; faiz sarfiyatı yüzde 61, borçlar ise yüzde 73 oranında artarken, ana faaliyetlerinden elde edilen karın yüzde 73’ünün finansman masraflarına ayrılıyor olması değerli bir sorun. Bu bilgiler de gelecek yıllar için bir ön ikaz niteliğinde.”

“Enflasyon aşağı düştükçe faizler de düşecek”

Ukrayna-Rusya Savaşı’nın hassas global ekonomik dengelerde yarattığı riske dikkat çeken Yorgancılar, savaşın bir an evvel sonuçlanması temennisinde bulundu. 2022’de dünyanın en kıymetli gündeminin yüksek enflasyon olduğunu söz eden Yorgancılar, “Bizim paramızın bedelini müdafaamız lazım. Paramızın pahası azaldığı surece satın alma gücü de azalıyor. Hükümetimiz kur muhafazalı uygulama çıkardı lakin, Hazine tarafından karşılanacağı için bu da bir tahlil değil. Burada enflasyona endeksli TL’nin korunması ile ilgili bir uygulamanın yapılması gerekiyor. İnşallah bir an evvel çıkar ve enflasyon aşağı düştüğü surece o faiz oranları da aşağı inecek ki beşerler TL’de kalabilsin” diye konuştu.

“Bankaların teminat artış talebi önemli bir sorun”

Borçluluk performansına bakıldığında kurların artması ve maliyet artışlarıyla birlikte faizlerin artışıyla yükselen bilanço zararlarına dikkat çeken Nadir Yorgancılar, konuşmasını şöyle sürdürdü: “Faiz oranları yükseldiğinde sayı otomatik olarak üst çıkıyor. Endüstricinin dolar kuru 8 lira iken bankalara verdiği bir teminat var. Bugün sayı 16 lira olduğunda o vermiş olduğu sayı, teminat borcu karşılamadığı için banka ek teminat istiyor. Endüstrici, borçlu bu teminatı veremediği surece kredi teminat münasebetinde eksiklik sözkonusu oluyor. Bu da otomatik olarak bankaların borçluları sıkıştırdığı düşünceli bahislerden bir tanesi. Bununla ilgili üyelerimizden epey şikayet alıyoruz” dedi. Devreden KDV yükünün külfetlerini lisana getiren Yorgancılar, üyelerin KDV alacaklarının yüzde 100’e yakın artarak 1.7 milyar TL’ye çıktığı bilgisini paylaştı. Bu bahsin hemen tahlili davetinde bulunan Yorgancılar, “KDV alacağı olan firma, bu parayı alamadığı surece bankadan kredi kullanmak zorunda kalıyor. Bu da ek finansman maliyeti manasına geliyor.

“Bu büyümeye işsizlikte düşüş bekliyorduk”

2021’de yüzde 11 büyüme sayısına karşın, işsizliğin yüzde 12.1 olarak ölçüldüğünü kaydeden EBSO Lideri Nadir Yorgancılar, “İşsizliğin daha büyük oranda aşağıya inmesini bekliyorduk fakat maalesef tıpkı bantta kaldık. Burada en değerli mevzulardan biri yabancı sermayenin ülkemize nasıl geleceği ile ilgili. Sermaye ülkemize geldiğinde, baktığı birkaç kriter var. Bunlardan biri risk primi (CDS), yani ülkenin milletlerarası kredilendirme durumu. Bu oran 2021 yılı prestiji ile 414 oranına geldi. Bu sayının olağanda 100’ün altında olması lazım. Şu an 700 sayısı konuşuluyor. 700 CDS primi olan bir ülkeye yatırımcı çekmek çok zor” diye konuştu. Yorgancılar ayrıyeten minimum fiyatın artırılması ile ilgili kararın hükümete ilişkin olduğunu lisana getirerek şahsi görüşünün taban fiyatın güncellenmesi olduğunu söyledi.

Ender Yorgancılar: Aday olmayacağım

2009’dan bu yana EBSO başkanlığı vazifesini yürüten Nadir Yorgancılar, Ekim ayında yapılması planlanan oda seçimlerinde aday olmayacağını açıkladı. Yorgancılar, “3 periyottur başkanlık yapıyorum. Son 2 devirdir karşıma rakip çıkmadan tek başıma aday olarak seçildim. Bugün tekrar lider adayı olsam, rakip çıkacağını iddia etmiyorum. Lakin birşeyi başladığı üzere vaktinde bitirmeyi bilmek lazım. Bir vazifesi yapıp, bırakıp, benden sonraki arkadaşımızın bu işe devam etmesinin hakikat olduğuna inanıyorum” dedi.

Kemalpaşa Lojistik Köy için şirket kurulacak

Kemalpaşa Lojistik Köy ile ilgili gelişmeleri kıymetlendiren Yorgancılar, “Şu an da çalışmalar son evreye geldi. Daha evvel farklı bir biçimde proje yapılıyordu. Bugün öğlenden sonra bir ortaya geleceğiz. Onun için bir şirket kurulacak Lojistik Köy Merkezi Anonim Şirketi diye. Burada İzmir Valiliği, EBSO, İZTO, İhracatçı Birlikleri, Gümrük oraya taşınacak. Planları ve projeleri hazır, bir an evvel yapmak istiyoruz bu projeyi” dedi.

YORUMLAR YAZ