• YARIM ALTIN
    3.387,00
    % 0,64
  • AMERIKAN DOLARI
    17,9331
    % -0,03
  • € EURO
    18,4099
    % -0,71
  • £ POUND
    21,8137
    % -0,60
  • ¥ YUAN
    2,6591
    % -0,06
  • РУБ RUBLE
    0,2958
    % -0,01
  • BITCOIN/TL
    438878,528
    % 1,03
  • BIST 100
    2.864,25
    % -0,15

Giysi ve aksesuarda ‘paralel ithalat’a karşı savaş kızıştı

Giysi ve aksesuarda ‘paralel ithalat’a karşı savaş kızıştı

Özge YAVUZ / İŞİN İÇİNDEN

Diğer yandan Avrupa’nın ‘yatık mal’ denilen, yani kullanılmamış olmasına karşın vakitle dayanıklılığını yitirmiş giysi ve aksesuar eserleri, paralel ithalatçılar tarafından ülkeye sokularak, daha uygun fiyatla güya dönem eseriymiş üzere pazara sunuluyor. Türkiye’deki yabancı markaların başı bu meselelerle sıkıntıda ve bu sorun giderek büyüyor. Yüzlerce şubesi olan kimi süratli tüketim eserleri mağazaları bile vakit zaman dünyaca ünlü markaların bu düşük kaliteli eserlerini uygun fiyata satabiliyor. Türkiye’de paralel ithalatın önüne geçecek bir yasa yok lakin yabancı markaların pazardaki haksız rekabetin artmasından ötürü şikayeti çok. Kulağıma gelen bir duyuma nazaran, geçtiğimiz günlerde süratli tüketim malları satan bir mağaza, manav reyonunun yanına dünyaca ünlü bir markanın eserlerini koymuş. Kelam konusu yabancı marka ise mevzuyu mahkemeye taşımış. Firmanın münasebeti şu; bu marka için milyonlarca lira reklam, tanıtım bütçesi ayırmasına karşın, paralel ithalat yoluyla gelen bu mallar, düşük kalitesi ve sergilenme formuyla, markanın imajına ziyan veriyor. Pazarda, ‘Dünyaca ünlü marka, market rafına düşmüş’ algısı yaratılıyor. Bu da haksız bir rekabete yol açıyor.

3 temel sorun var

Giysi ve aksesuarda ‘paralel ithalat’a karşı savaş kızıştıYabancı markaların Türkiye’de yaşadığı üç temel sorun var. Taklit mallar, yurt dışındaki e-ticaret sitelerinden düşük gümrük vergisi ödenerek alınan eserlerin Türkiye’deki e-ticaret siteleri üzerinden daha ucuza satılması ve paralel ithalat. Tescilli Markalar Derneği Lideri İzzet Stamati, “Artık birtakım market zincirlerinde Armani iç giysi eserleri bile satılır oldu. Paralel ithalat konusu vahim bir formda artıyor” diyor. AVM’lerde mağazaları olan, milyonlarca lira vergi ödeyen, istihdam yaratan yabancı markaların birçok alanda rekabette zorlandığını lisana getiren Stamati şunları anlatıyor: “Paralel ithalatçılar, yurt dışından daha düşük fiyata eser aldıkları için daha az vergi veriyorlar. Kalitesiz eserleri, özgün eser kalitesindeymiş üzere gösterip, tüketiciyi aldatıyorlar. Bu eserlerin marketlerde satılması bizi rahatsız ediyor. Bilhassa pazaryerlerinde buna çok sık rastlıyoruz. Bazen de tüketici, yepyeni eser aldığını zannediyor. Halbuki taklit eser alıyor.”

‘Rekabete büsbütün aykırı’

Kahveci Hukuk Bürosu’nun sahibi Avukat Vehbi Kahveci, marka hakları konusunda uzmanlaşanGiysi ve aksesuarda ‘paralel ithalat’a karşı savaş kızıştı bir isim. Yıllardır marka davalarıyla ilgileniyor. Son devirde paralel ithalatın e-ticaretin devreye girmesiyle birlikte daha tehlikeli bir hal aldığını açıklayan Kahveci, “Yabancı markalı eserler, internet üzerinden pazara daha ucuza geliyor. Markalar boşuna mağaza açıyor resmen… Zira markalar, mağaza kirası ödüyor, eleman çalıştırıyor, vergi veriyor. Lakin internet üzerinden sipariş verenler düşük bir gümrük vergisi ödeyerek eseri Türkiye’ye sokabiliyor. Bunları da internet üzerinden satarak, buradaki distribütörleri, mağazaları mahvediyorlar” diyor. Bu, paralel ithalatın e-ticaret versiyonu. Bir de yatık mal problemi var. Kahveci, onu da şöyle açıklıyor: “Dünyada şöyle bir çark var; dünyanın rastgele bir yerinde, bir markanın bozulmuş, stok haline dönmüş mallarını muhakkak merkezler topluyor. O merkezler üzerinden de ithalat yapılıyor. Gelen mallar orjinal olmasına karşın yatık mallar olduğu için aslında Avrupa’nın çöpü. O çöpü orası güya yepyeni malmış üzere satışa sunuyor. Bizim paralel ithalatçılar da Avrupa’nın çöpünü burada satmak üzere haksız rekabet oluşturuyorlar. Şu anda bu davalar çok arttı.”

Tüketicinin uyanık olması şart

Paralel ithalat yoluyla getirilen düşük kaliteli eserler ve elbette taklit eserler, tüketici haklarını da hiçe sayıyor. Bilindiği üzere, markaların yetkili satıcılarından eserler alındığında, muhakkak mühletler içerisinde garanti kapsamına giriyor, eserin kusurlu olması halinde yenisiyle değişimi sağlanıyor. Fakat uydurma ya da yetkili distribütör dışında yapılan alışverişlerde rastgele bir garanti devreye girmiyor. Burada tüketicilerin şuurlu olması gerekiyor. Uzmanlara nazaran, bilhassa e-ticaret sitelerinden bir eser satın alırken dikkatli davranılması kural. E-ticaret sitesi yeterlice araştırılmalı. Eserlerin Türkiye’de servisleri olup olmadığına bakılmalı. Daha sonra tüketici sitelerinden bu e-ticaret sitesiyle ilgili şikayet olup olmadığı denetim edilmeli. Eserlerin marka bilgileri, Türkiye resmi dağıtıcıları incelenmeli.

YORUMLAR YAZ