• YARIM ALTIN
    3.356,00
    % 0,00
  • AMERIKAN DOLARI
    17,9732
    % 0,02
  • € EURO
    18,2472
    % -0,08
  • £ POUND
    21,6576
    % 0,02
  • ¥ YUAN
    2,6523
    % -0,06
  • РУБ RUBLE
    0,2925
    % -0,43
  • BITCOIN/TL
    432711,334
    % -0,80
  • BIST 100
    2.857,18
    % -0,25

IMF: Kararan Ekonomik Görünüm- Güç bir 2022’yi daha güç bir 2023 bekliyor

IMF: Kararan Ekonomik Görünüm- Güç bir 2022’yi daha güç bir 2023 bekliyor

G20 bakanları ve merkez bankası liderleri bu hafta Bali’de toplanırken, değerli ölçüde kararmış global bir ekonomik görünümle karşı karşıyalar.

G20 en son Nisan ayında toplandığında, IMF global büyüme iddiasını bu yıl ve gelecek yıl için yüzde 3,6’ya düşürmüştü ve potansiyel aşağı istikametli riskler göz önüne alındığında bunun daha da kötüleşebileceği konusunda uyardık. O vakitten beri, bu risklerin birçoğu gerçekleşti ve dünyanın karşı karşıya olduğu çoklu krizler ağırlaştı.

Ukrayna’daki savaşın insanlık trajedisi daha da berbatlaştı. Bu nedenle, bilhassa büyümeyi yavaşlatan ve yüz milyonlarca insanı etkileyen bir hayat maliyeti krizini şiddetlendiren emtia fiyatı şokları ve bilhassa de ailelerini beslemeyi kâfi geliri olmayan fakir beşerler yoluyla ekonomik tesiri olmakta. Durum şimdilerde yalnızca daha da berbata gidiyor.

Enflasyon beklenenden daha yüksek ve bu yükseklik artık besin ve güç fiyatlarının ötesine geçti. Bu, büyük merkez bankalarının daha fazla mali sıkılaştırma ilan etmesine neden oldu. Daha sert nakdî sıkılaştırmaysa gerekli olmakla birlikte büyüme üzerinde değerli yük olacak. Bilhassa Çin’de pandemi ile ilgili devam eden aksaklıklar ve global tedarik zincirlerinde yenilenen darboğazlar ekonomik aktiviteyi yavaşlatıyor.

Sonuç olarak, son göstergeler zayıf bir ikinci çeyreğe işaret ediyor. Bu ayın ilerleyen günlerinde Dünya Ekonomik Görünüm güncellememizde hem 2022 hem de 2023 için global büyümede daha fazla düşüş öngöreceğiz.

Gerçekten de, görünüm son derece meçhul. Avrupa’ya doğal gaz arzındaki daha fazla bozulmanın birçok ekonomiyi nasıl sakinliğe sürükleyebileceğini ve global bir güç krizini tetikleyebileceğini düşünün. Bu, aslında güç olan bir durumu daha da kötüleştirebilecek faktörlerden yalnızca bir tanesi.

Zor bir 2022’yi muhtemelen daha da güç bir 2023 izleyecek; resesyon riski artacak.

Bu nedenle kararlı bir aksiyona ve G20’nin önderlik ettiği güçlü milletlerarası iş birliğine gereksinimimiz var. G20’ye sunduğumuz yeni rapor, ülkelerin bu meşakkat denizinde gezinmek için kullanabilecekleri siyasetleri özetliyor. Üç önceliğin altını çizeyim.

İlk olarak, ülkeler yüksek enflasyonu düşürmek için ellerinden gelen her şeyi yapmalı.

Neden? Zira daima yüksek enflasyon, toparlanmayı batırabilir ve bilhassa savunmasız olanlar için hayat standartlarına daha fazla ziyan verebilir. Enflasyon zati birçok ülkede on yılın en yüksek düzeylerine ulaştı ve hem manşet hem de çekirdek enflasyon artmaya devam ediyor.

IMF: Kararan Ekonomik Görünüm- Güç bir 2022’yi daha güç bir 2023 bekliyor

Bu, giderek daha senkronize hale gelen bir nakdî sıkılaştırma döngüsünü tetikledi: 75 merkez bankası- yahut izlediğimiz merkez bankalarının yaklaşık dörtte üçü – Temmuz 2021’den bu yana faiz oranlarını artırdı. Ve ortalama olarak, bunu 3,8 sefer yaptılar. Siyaset faizlerinin daha erken kaldırıldığı gelişmekte olan ekonomiler için, ortalama toplam faiz artışı 3 puan oldu – gelişmiş ekonomiler için yapılan yüzde 1,7 puanın neredeyse iki katı.

Çoğu merkez bankasının para siyasetini kararlı bir biçimde sıkılaştırmaya devam etmesi gerekecek. Bu, bilhassa enflasyon beklentilerinin bozulmaya başladığı yerlerde acil. Harekete geçilmezse, bu ülkelere daha güçlü bir nakdî sıkılaştırma gerektirecek, büyümeye ve istihdama daha da fazla ziyan verecek yıkıcı bir ücret-fiyat sarmalıyla karşı karşıya kalabilirler.

Şimdi hareket etmek, daha sonra hareket etmekten daha az acı verecektir.

Aynı derecede değerli olan, bu siyaset hareketlerinin açık bir formda iletilmesi. Bu, aşağı istikametli riskler bol olduğu için siyaset güvenilirliğini korumakla ilgili. Örneğin, devam eden enflasyon sürprizleri, piyasanın fiyatlandırdığının ötesinde daha keskin bir nakdî sıkılaştırma gerektirecek ve potansiyel olarak risk varlıklarında ve ülke tahvil piyasalarında daha fazla oynaklığa ve satışa neden olacak. Bu da, gelişmekte olan ekonomilerden daha fazla sermaye çıkışına neden olabilir.

ABD dolarının bedel kazanması, gelişmekte olan piyasalardan portföy çıkışlarıyla çakıştı: Haziran ayında üst üste dördüncü ay çıkış yaşadılar, bu da yedi yıl içinde en uzun süren çıkışlar. Bu, savunmasız ülkeler üzerinde ek baskı oluşturuyor.

Dış şokların tek başına esnek döviz kurları tarafından emilemeyecek kadar yıkıcı olduğu durumlarda, siyaset yapıcılar harekete geçmeye hazır olmalı. Örneğin: beklentileri sabitlemeye yardımcı olmak için bir kriz senaryosunda döviz müdahaleleri yahut sermaye akışı idaresi tedbirleri yoluyla. Buna ek olarak, borç düzeylerinin yüksek olduğu yerlerde döviz borçlanmasına olan bağımlılığı önleyici olarak azaltmalılar. Ülkelerin bu üzere durumlarda reaksiyon vermelerine yardımcı olmak için IMF’nin bu bahisteki kurumsal görüşünü yakın vakitte güncelledik.

Fon, üyelerimize öteki biçimlerde de hizmet vermek için adım atıyor. Bu, rezerv varlıklarının idaresi konusunda tavsiyelerde bulunmayı ve merkez bankası irtibatını güçlendirmek için teknik yardım sağlamayı içerir.

Amaç, herkesi bu sıkılaştırma döngüsünün öteki tarafına inançlı bir formda götürmek olmalı.

İkincisi, maliye siyaseti, merkez bankasının enflasyonu düşürme eforlarına yardımcı olmalı ve engellememeli.

Yüksek borç düzeyleriyle karşı karşıya kalan ülkelerin de maliye siyasetlerini sıkılaştırmaları gerekecek. Bu, giderek daha kıymetli hale gelen borçlanma yükünü azaltmaya yardımcı olacak ve tıpkı vakitte enflasyonu evcilleştirmek için mali uğraşları tamamlayacak

Pandemiden toparlanmanın daha gelişmiş olduğu ülkelerde, harika mali takviyeden uzaklaşmak, talebin azaltılmasına ve böylelikle fiyat baskılarının azaltılmasına yardımcı olacak.

Ama bu öykünün yalnızca bir kısmı. Zira birtakım beşerler daha az değil, daha fazla dayanağa gereksinim duyacak.

Bu, bilhassa yüksek güç yahut besin fiyatlarından kaynaklanan yenilenmiş şoklarla karşı karşıya kalan savunmasız hanehalklarını desteklemek için amaçlı ve süreksiz tedbirler gerektirir. Burada, direkt nakit transferlerinin, tipik olarak ömür maliyetini bir halde azaltamayan çarpık sübvansiyonlar yahut fiyat denetimleri yerine tesirli olduğu kanıtlanmıştır.

Orta vadede, yapısal ıslahatlar da büyümeyi desteklemek için çok kıymetli: insanların, bilhassa de bayanların işgücüne katılmasına yardımcı olan işgücü piyasası siyasetlerini düşünün.

Yeni tedbirler bütçeden bağımsız olmalı – yeni borçlara maruz kalmadan ve para siyasetine karşı çalışmaktan kaçınmak için öbür yerlerde yeni gelirler yahut harcama azaltımları yoluyla finanse edilmeli. Bu yeni rekor borçluluk devri ve yüksek faiz oranları tüm bunları iki kat daha değerli kılıyor.

Borcun azaltılması acil bir gereklilik – bilhassa de global finansal şartların sıkılaşmasına karşı daha savunmasız olan ve borçlanma maliyetlerinin arttığı döviz (FX) cinsinden yükümlülüklere sahip gelişmekte olan ve gelişmekte olan ekonomilerde.

Zaten, ülke döviz tahvil getirileri gelişmekte olan iktisatların yaklaşık üçte birinde yüzde 10’dan fazla bir orana ulaştı ki bu da global finansal krizden sonra en son görülen en yüksek düzeylere yakın. Asya’da olduğu üzere iç borçlanmaya daha fazla bağımlı olan gelişmekte olan ekonomiler daha yalıtılmış durumda. Fakat enflasyon baskılarının genişlemesi ve buna eşlik eden iç para siyasetini daha süratli sıkılaştırma gereksinimi hesaplamayı değiştirebilir.

IMF: Kararan Ekonomik Görünüm- Güç bir 2022’yi daha güç bir 2023 bekliyor

Durum, gelişmekte olan piyasa ülkelerinin yüzde 30’u ve düşük gelirli ülkelerin yüzde 60’ı da dahil olmak üzere borç kahrı içindeki yahut yakınındaki ekonomiler için giderek daha vahim.

Yine, Fon üyeleri için burada – özel tahliller, tavsiyeler ve kriz vakitlerinde ülkeleri desteklemek için daha çevik bir borç verme çerçevesi sunmakta. Buna acil durum finansmanı, artan erişim limitleri, yeni likidite ve kredi limitleri ve geçen yılki 650 milyar dolarlık tarihi SDR tahsisi dahil.

Bu uğraşların ötesinde, G20’nin borç idaresi için Ortak Çerçevesini düzgünleştirmek ve uygulamak için ilgili herkesin kararlı aksiyonuna ivedilikle gereksinim var. Hem hâkim hem de özel olan büyük borç verenlerin adım atması ve rollerini oynaması gerekiyor. Vakit bizim tarafımızda değil. Çad, Etiyopya ve Zambiya’nın alacaklı komitelerinin bu ayki toplantılarında mümkün olduğunca fazla ilerleme kaydetmesi kritik ehemmiyet taşıyor.

Üçüncüsü, G20’nin önderlik ettiği global işbirliği için yeni bir itici güce olan gereksinimimiz.

Potansiyel krizlerden kaçınmak, büyümeyi ve üretkenliği artırmak için hemen daha koordineli milletlerarası aksiyonlara muhtaçlık var. Değerli olan, vergilendirme ve ticaretten pandemiye hazırlık ve iklim değişikliğine kadar çeşitli alanlarda son vakitlerde kaydedilen ilerlemeyi temel almak. G20’nin pandemi tedbire ve hazırlık için 1,1 milyar dolarlık yeni fonu, Dünya Ticaret Örgütü’ndeki son muvaffakiyetler üzere nelerin mümkün olduğunu gösteriyor.

Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı bana nazaran, hepsinden daha acil olanı, dünyanın en fakir ülkelerinde 71 milyon insanı daha çok yoksulluğa iten hayat maliyeti krizini hafifletmek için harekete geçmek. Besin ve güç arzı konusundaki telaşlar arttıkça, toplumsal istikrarsızlık riskleri de artmakta.

Daha fazla açlık, yetersiz beslenme ve göçü önlemek için, dünyanın daha güçlü ülkeleri, bilhassa Dünya Besin Programı aracılığıyla, yeni ikili ve çok taraflı finansman da dahil olmak üzere, gereksinimi olanlara acil dayanak sağlamalı.

Acil bir adım olarak, ülkeler besin ihracatına son vakitlerde getirilen kısıtlamaları aksine çevirmeli. Neden? Zira bu cins kısıtlamalar yurt içi fiyatların istikrara kavuşturulmasında hem ziyanlı hem de etkisiz. Tedarik zincirlerini güçlendirmek ve savunmasız ülkelerin besin üretimini iklim değişikliğiyle başa çıkmak için uyarlamalarına yardımcı olmak için daha fazla tedbir alınması gerekmekte.

Burada da IMF yardımcı oluyor. Yeni birçok taraflı besin güvenliği teşebbüsü de dahil olmak üzere memleketler arası ortaklarımızla yakın bir biçimde çalışıyoruz. Yeni Dayanıklılık ve Sürdürülebilirlik Vakfımız, iklim değişikliği ve gelecekteki salgın hastalıklar üzere uzun vadeli zorlukları ele almayı amaçlayan savunmasız ülkeler için 45 milyar dolarlık imtiyazlı finansman sağlayacak. Ve daha fazlasını yapmaya hazırız.

Şu anda birçok Afrika ülkesindeki bilhassa sıkıntı şartları göz önünde bulundurmak değerli. Bu hafta kıtadan Maliye Bakanları ve Merkez Bankası Liderleri ile yaptığım toplantıda, birçoğu bu büsbütün dışsal şokun tesirlerinin ekonomilerini nasıl eşiğe ittiğini vurguladı. Yüksek besin fiyatlarının tesiri, besinlerin daha yüksek bir gelir hissesini oluşturması nedeniyle şiddetli bir halde hissedilmekte. Enflasyon, mali, borç ve ödemeler istikrarı baskılarının hepsi ağırlaşıyor. Birden fazla artık global finansal piyasalardan büsbütün dışlanmış durumda ve öteki bölgelerin tersine, büyük iç pazarlara sahip değiller. Bu çerçevede, milletlerarası toplumu halklarını desteklemek için cesaretli tedbirler almaya çağırıyorlar. Bu, kulak vermemiz gereken bir davet.

G20 mevcut problemler denizinde gezinmek için bir ortaya geldiğinde, hepimiz her zamankinden daha fazla gereksinim duyulan ruhu yakalayan Bali lisanı bir sözden ilham alabiliriz: menyama braya, “herkes bir erkek yahut kız kardeştir.”

Çeviri:  IMF / Kristalina Georgieva

YORUMLAR YAZ