• YARIM ALTIN
    3.319,00
    % 0,09
  • AMERIKAN DOLARI
    18,5819
    % 0,15
  • € EURO
    18,3762
    % 0,77
  • £ POUND
    21,1965
    % 0,67
  • ¥ YUAN
    2,6116
    % 0,15
  • РУБ RUBLE
    0,3161
    % 0,31
  • BITCOIN/TL
    364111,591
    % 1,80
  • BIST 100
    3.474,33
    % 2,42

İthalat ödemeleri peşine döndü, iç piyasada satış vadeleri uzuyor

İthalat ödemeleri peşine döndü, iç piyasada satış vadeleri uzuyor

Reel kesitin ortak gündemi olan finansmana erişim, her geçen gün daha da güçleşirken, firmalar ödeme ve tahsilatlarda yeni piyasa şartlarına adapte olmaya çalışıyor. Türkiye’nin yüksek CDS’leri nedeniyle ithalatta ödemelerin vadesi kısalıp neredeyse peşine dönerken; içeride, tek devası ticaretini sürdürebilmek olan firmalar müşterisine daha uzun vade tanımak zorunda kalıyor.

Dünya Gazetesi’nden Merve Yiğitcan’ın haberine nazaran, finansman darboğazındaki gerçek kesim, başta Türkiye’nin yüksek CDS’leri olmak üzere, global emtia fiyatlarındaki artışın da tesiriyle ithalat ödemelerinde vade avantajını yitirdi.

Türkiye’nin yüksek risk primi nedeniyle Türk alıcılara vade açamayan yabancı ihracatçılar vadeleri kısaltıp peşine dönmeye başladı. İçeride ise ticaretini canlı tutabilmek için tek dermanı malını satmak olan firmaların, müşterilerine daha uzun vade açma eğiliminde olduğu öğrenildi. Mevzuyla ilgili DÜNYA’ya konuşan iş dünyası temsilcileri, kaynak badiresi yaşayan işletmelerin peşine dönen ithalat ödemeleri nedeniyle nakit akışlarını direktörün çok daha fazla zorlaştığında hemfikir.

Eroğlu: Yabancı vade vermek istese de sigorta müsaade vermiyor

TOBB Plastik, Kauçuk ve Kompozit Sanayi Meclis Lideri Yavuz Eroğlu, ithalat ödemelerinin peşine dönmesinin en önemli nedeninin Türkiye’nin 800 puanı aşan CDS’leri olduğuna dikkat çekerken, gelinen noktayı şöyle tanım etti: “Yurtdışındaki firmalarının Türk firmalarına vade tanırken uyguladıkları metotlar var. Birincisi, bankacılık bölümünden sizin verdiğiniz garantilerle vade yapıyorlar. Gidiyorsunuz onlara bir akreditif açıyorsunuz. Doğal burada CDS’ler devreye giriyor. Yüksek CDS’lerden ötürü vadeyi düşürüyorlar. İkinci bir metot daha var. Yabancı ülkelerle ithalatımızda o firma bizi kendi ülkesindeki ihracat bankasına sigorta ettiriyor. Firmanın sigortasıyla da vadeli biçimde malını bize gönderiyor. Artık o ihracat bankası diyor ki, ‘biz Türkiye’ye o kadar vade vermeyiz.’ Yani o yabancı firma vade vermek istese de veremiyor.” Eroğlu’na nazaran, iç piyasada vadelerin uzamaya başlaması da ithalat ödemelerinin peşine dönmesiyle ilişkili. Eroğlu, “Firma, yurtdışından kısa vadeli malını almak zorunda kalıyor, içeride krediye ulaşım zorlaştı. Tek dermanı ise malını satmak… Malını satmak için de vade tanıması gerekiyor” diyerek firmaların içinde bulunduğu açmazı özetledi.

Önel: Firmalar sermaye yükünü birbiri üzerine yüklüyor

İstanbul Tüccarlar Kulübü (İTK) Lideri İlker Önel de Türkiye’nin yüksek CDS primlerinin şirketlerin dışarıdaki kredi kullanımları için maliyetleri yükselttiğini, tıpkı vakitte vesaik ve vadeli akreditif üzere mal ve hizmet alışverişini peşine çevirerek işletme sermayesi zayıfl ayan işletmelere ek bir yük daha oluşturduğuna işaret etti. Önel, şöyle konuştu: “Pandemi sonrası 2022 yılının birinci çeyreği bilhassa talep manasında global manada yaşanan yükseliş, tam düzelmeyen tedarik zinciri kahırları ve bilhassa ülkelerin gevşek para siyaseti tüm ülkelerde enflasyon oranlarını son 40 yılın en yüksek sayılarına ulaştırdı. Bizim tarafımızda bilhassa ekim ayından itibaren faiz indirim süreci enflasyonu rekor düzeylere çıkarırken bilhassa CDS primini 850 civarına yükseltmesi memleketler arası piyasalarda risk primimizin yükselmesine ve şirketlerin dışarıdaki kredi şartlarında maliyetlerinin artmasına neden oldu. Bunun yanında vesaik ve vadeli akreditif üzere mal ve hizmet alışverişini peşine çevirerek esasen işletme sermayesi zayıfl ayan işletmelere ek bir yük oluşturdu.”

İç piyasada ise makro ihtiyati önlemler çerçevesinde hem BDDK hem de Merkez Bankası’nın aldığı kararların işletmelerin kredibilite kabiliyetini zayıfl attığına işaret eden Önel, “Bu durum da maalesef mal ve hizmet alışverişlerinde vade mühletini pandemi evvelki şartlara döndürmüştür. Şu an yeniden işletmeler birbirilerinin üzerine sermaye yükünü eklemeye başladılar” dedi. Önel’in verdiği bilgiye nazaran, vade müddetleri dokuma ve plastik üzere dallarda 8-12 ay, besin bölümünde ise 4-6 ay civarında oluşmaya başladı.

Akyüz: Nakit akışı sıkışıklığımız arttı

Geçmiş periyotlarda İstanbul Kimyevi Unsurlar ve Mamulleri İhracatçıları Birliği’ne başkanlık yapan Akyüz Plastik İdare Konseyi Lideri Murat Akyüz, firmaların birçoğunun kendi ellerinde olmayan nedenlerden ötürü ithalatta peşin ödeme talepleriyle karşı karşıya kaldığını söyledi. Akyüz, “Siz Türkiye’de ne kadar güçlü olursanız olun ülkenizin notu sizi bir yere götürüyor. Bizim burada bir riskimiz var. Bundan ötürü da iş yaptığımız yabancı tedarikçiler peşine dönüyorlar. Örneğin evvelce 90 gün vade ile ödüyorsanız, artık ‘yüzde 30’unu peşin gönder, kalanını evraklar hazır olunca tamamla’, diyorlar. Bu manada önemli ıstırap yaşanıyor. Bu durum nakit akışı sıkışıklığını da arttırıyor. Bulamadığımız finansman da bu sıkışıklığı artırıyor” diye konuştu.

“Hammadde almak için önden ödeme yapıyoruz”

Jumbo Genel Müdürü Sami Hotak da Rusya-Ukrayna savaşının bölümde yarattığı hammadde krizini hatırlatarak, “Ukrayna hem nikel hem de porselen hammaddesi zenginleştirilmesi konusunda çok yeterli bir tedarikçi. Polonya’da ise çok başarılı cam tedarikçilerimiz var. Son devirde yaşanan olaylar karşısında o bölge ile olan çalışmalarımızda kesintilere neden oldu. Kısa vadeli yaşanan bu ezayı mevcut stoklarımızla çözdük. Lakin gelinen noktada hammadde tedarikçilerine önden ödeme yaptığınız takdirde eser veriyorlar. Evvelden taksit yahut vade yaparken artık peşin ve önden verirseniz hammaddeyi alabiliyorsunuz. Bu da işletme sermayesine önemli bir yük getiriyor” tabirlerini kullandı.

Emtia fiyatlarındaki artış da peşin ödeme beklentisini artırdı

Türkiye’nin yüksek CDS’lerinin yanı sıra global emtia fiyatlarındaki artışlar ve hammadde tedarikinde yaşanan badireler da ithalat ödemelerinin peşine dönmesine neden olan yan faktörler olarak dikkat çekiyor. TOBB Hazır Giysi ve Konfeksiyon Dal Meclisi Lideri Gurur Fayat, emtiaya döviz bazında da artırım gelmesi nedeniyle yabancı firmaların satışlarını kısa vadeli ya da peşine dönmelerine neden olduğunu söylerken, “Onlar da çabucak malını satıp yerine yenisini koyabilmek için peşin ya da kısa vadeli ödeme istiyor. Tedarik zinciri nedeni ile malını tekrar yerine koyamama telaşları var. Fakat bizim bölümümüz için şimdilerde emtia fiyatlarında da düşüşler var. Münasebetiyle peşin ödeme eğilimi yavaşlayabilir” diye konuştu.

Dünya

YORUMLAR YAZ